Πώς προστατεύω το ξύλο εξωτερικού χώρου

Το ξύλο έξω προστατεύεται σε τέσσερα βήματα: καθαρισμός, τρίψιμο, συντηρητικό εμποτισμού και τελικό χέρι με βερνίκι, λάδι ή βαφή εμποτισμού εξωτερικής χρήσης. Η δουλειά γίνεται με στεγνό ξύλο και σταθερό καιρό, συνήθως την άνοιξη, και επαναλαμβάνεται όταν το ξύλο αρχίζει να γκριζάρει ή να «πίνει» το νερό. Μια πέργκολα, ένα deck ή ένας φράχτης που συντηρούνται τακτικά κρατούν πολύ περισσότερο.

Τι φθείρει το ξύλο έξω

• Ήλιος: η υπεριώδης ακτινοβολία διασπά την επιφάνεια του ξύλου. Το ξύλο γκριζάρει, οι επιφανειακές ίνες χαλαρώνουν και κάθε φινίρισμα χωρίς προστασία UV φθείρεται γρήγορα.
• Βροχή και υγρασία: το ξύλο φουσκώνει όταν βρέχεται και μαζεύει όταν στεγνώνει. Με τα χρόνια αυτό ανοίγει ρωγμές και ξεκολλάει το φινίρισμα.
• Μύκητες: όπου η υγρασία μένει για καιρό, σε πόδια που ακουμπούν στο χώμα, σε ενώσεις και στις άκρες των ξύλων, εμφανίζονται μούχλα, μαύρισμα και τελικά σάπισμα.
• Έντομα: ορισμένα έντομα τρυπούν και τρώνε το ξύλο, ειδικά όταν δεν έχει προστατευτεί.

Τα πιο εκτεθειμένα σημεία είναι οι οριζόντιες επιφάνειες, όπως τα δάπεδα των deck και οι κουπαστές, και όσες πλευρές βλέπουν νότια και δυτικά.

Βήμα βήμα

1. Καθαρισμός

Βουρτσίστε σκόνη, φύλλα και χαλαρές ίνες. Αν υπάρχει μούχλα ή πράσινη επικάθιση, καθαρίστε με κατάλληλο καθαριστικό ξύλου και ξεπλύνετε. Αν χρησιμοποιήσετε πλυστικό, κρατήστε χαμηλή πίεση και απόσταση, γιατί η δυνατή πίεση σηκώνει τις ίνες. Μετά αφήστε το ξύλο να στεγνώσει εντελώς, που μπορεί να πάρει μερικές μέρες.

2. Τρίψιμο

Αφαιρέστε το παλιό φινίρισμα όπου ξεφλουδίζει και το γκρίζο στρώμα της επιφάνειας, ώσπου να φανεί υγιές ξύλο. Ξεκινήστε με πιο χοντρό γυαλόχαρτο και τελειώστε με πιο ψιλό. Στο τέλος καθαρίστε καλά τη σκόνη. Τα υλικά δεν πιάνουν πάνω σε σκόνη ή σε ξύλο που «σκονίζει».

3. Συντηρητικό εμποτισμού

Το συντηρητικό ξύλου διεισδύει στο ξύλο και το προστατεύει από μύκητες και έντομα. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε καινούργιο, ανεπεξέργαστο ξύλο, στις τομές και στις άκρες, από όπου το ξύλο τραβάει περισσότερη υγρασία. Ακόμα και η ξυλεία που έχει εμποτιστεί από το εργοστάσιο θέλει περάσματα στις τομές που κόβετε εσείς. Φορέστε γάντια, ακολουθήστε τις οδηγίες της ετικέτας και αφήστε τον χρόνο στεγνώματος που αναφέρει πριν από το τελικό χέρι.

Σε καινούργια κατασκευή από ακατέργαστο ξύλο, το συνηθισμένο σύστημα είναι ένα πέρασμα συντηρητικού και από πάνω δύο ή περισσότερα χέρια τελικού υλικού, όσα γράφει ο κατασκευαστής του. Αν η ξυλεία είναι εμποτισμένη υπό πίεση και ακόμα υγρή, αφήστε την πρώτα να στεγνώσει.

4. Τελικό χέρι: βερνίκι, λάδι ή βαφή εμποτισμού

Εδώ γίνεται η βασική επιλογή, και καθεμία έχει τα υπέρ και τα κατά της.

Το βερνίκι δίνει την πιο κλειστή επιφάνεια, αλλά σε δάπεδα που πατιούνται το φιλμ φθείρεται και ανοίγει, και τότε το νερό μπαίνει από κάτω. Το λάδι κρατά το ξύλο φυσικό και η ανανέωσή του είναι η πιο εύκολη, με αντάλλαγμα πιο συχνή συντήρηση. Η βαφή εμποτισμού είναι μια ενδιάμεση λύση. Όσο πιο έντονη η απόχρωση, τόσο καλύτερα προστατεύει από τον ήλιο. Όποιο κι αν διαλέξετε, πρέπει να γράφει ρητά ότι είναι για εξωτερική χρήση.

Ένα σημαντικό μέτρο ασφαλείας: τα πανιά που έχουν ποτίσει με λάδι ξύλου μπορεί να αυταναφλεγούν καθώς στεγνώνουν. Απλώστε τα να στεγνώσουν στο ύπαιθρο ή βάλτε τα σε δοχείο με νερό. Μην τα αφήνετε τσαλακωμένα σε σακούλα.

Τα πιο συνηθισμένα λάθη στα εξωτερικά ξύλα:

• Βάψιμο σε ξύλο που δεν έχει στεγνώσει, οπότε η υγρασία από μέσα σπρώχνει το υλικό και το ξεκολλάει.
• Χοντρά χέρια που δεν απορροφώνται. Σχηματίζουν φιλμ που αργότερα σκάει και ξεφλουδίζει.
• Νέο υλικό πάνω σε παλιό γυαλιστερό βερνίκι, χωρίς τρίψιμο.
• Ξεχασμένες τομές και άκρες, από όπου μπαίνει πρώτα η υγρασία.

Πότε ξαναπερνάω

Δεν υπάρχει σταθερό διάστημα, γιατί εξαρτάται από το υλικό, τον προσανατολισμό και το πόσο εκτίθεται το ξύλο. Οι οριζόντιες και οι ηλιόλουστες επιφάνειες θέλουν ανανέωση συχνότερα από τις κάθετες και σκιερές. Ενδεικτικά, τα λάδια για deck θέλουν συχνά ανανέωση κάθε χρόνο, ή και νωρίτερα σε πολύ ηλιόλουστα σημεία, ενώ οι βαφές εμποτισμού κρατούν συνήθως περισσότερο. Ελέγξτε για αυτά τα σημάδια:

• Το νερό δεν κάνει πια σταγόνες, αλλά απορροφάται και σκουραίνει το ξύλο.
• Το ξύλο αρχίζει να γκριζάρει ή η απόχρωση έχει ξεθωριάσει.
• Το βερνίκι έχει θαμπώσει, έχει ρωγμές ή ξεφλουδίζει.

Ένα απλό τεστ: ρίξτε λίγες σταγόνες νερό σε μερικά σημεία. Αν μέσα σε λίγα λεπτά έχουν απορροφηθεί, είναι ώρα για νέο χέρι. Αν ανανεώνετε πριν φτάσει το ξύλο σε κακή κατάσταση, η δουλειά είναι πολύ μικρότερη.

Πότε και με τι καιρό

Η συνηθισμένη εποχή για αυτή τη δουλειά είναι η άνοιξη. Το ξύλο έχει περάσει τον χειμώνα και θέλει φροντίδα πριν από τον δυνατό ήλιο του καλοκαιριού. Οι αρχές του φθινοπώρου είναι επίσης καλή εποχή, για να μπει το ξύλο προστατευμένο στον χειμώνα.

Αυτό που μετράει περισσότερο είναι ο καιρός της ημέρας:

• Το ξύλο να είναι εντελώς στεγνό, χωρίς βροχή τις προηγούμενες μέρες.
• Να μην προβλέπεται βροχή όσο το υλικό στεγνώνει, όπως αναφέρει η ετικέτα.
• Μέτρια θερμοκρασία, μέσα στα όρια που γράφει ο κατασκευαστής.
• Όχι στον καυτό μεσημεριανό ήλιο, γιατί το υλικό στεγνώνει πολύ γρήγορα και δεν απλώνει σωστά. Ούτε αργά το απόγευμα, αν πέφτει υγρασία.

Συνοψίζοντας

• Καθαρισμός, τρίψιμο, εμποτισμός και τελικό χέρι, πάντα σε στεγνό ξύλο.
• Βερνίκι για κάθετες επιφάνειες, λάδι ή βαφή εμποτισμού για deck και επιφάνειες που πατιούνται.
• Ανανεώνετε μόλις το νερό αρχίσει να απορροφάται ή το ξύλο να γκριζάρει.
• Η άνοιξη είναι η συνηθισμένη εποχή, με σταθερό, στεγνό καιρό.

Στο κατάστημα στην Ελ. Βενιζέλου 62 στα Γιαννιτσά θα βρείτε συντηρητικά, βερνίκια και βαφές εξωτερικής χρήσης, μαζί με γυαλόχαρτα και πινέλα. Πείτε μας τι ξύλο έχετε και πού βρίσκεται, ή καλέστε στο 2382 023323. Δείτε τα βερνίκια που διαθέτουμε και, αν φτιάχνετε κάτι καινούργιο, τη διαθέσιμη ξυλεία.